بنر سوم
بنر دوم

طراحي حركت (كرئوگرافي) در تئاتر ممنوع شد؟

 

یک پرسه‌گردی ساده در هفته اخیر هنرهای نمایشی

طراحی حرکت (کرئوگرافی) در تئاتر ممنوع شد؟

بابک احمدی

آنلاین نیوز: به نقل از روزنامه اعتماد، درست در روزی که یک خبرگزاری برای گزارش آمار پایین تماشاگران سینما تیتر <<تعداد مخاطبان سینما به کمتر از نصف استادیوم آزادی رسیده>> را برگزید، سالن های تئاتر اوضاع متفاوتی تجربه می کردند. رویه ای که همچنان ادامه دارد و قابل توجه است، البته نه برای مدیران و آنها که خودشان را سیاست گذار و ریل گذار فرهنگی و هنری قلمداد می کنند. سالن های اصلی تئاتر پایتخت در روزها و هفته های درگیری همه جانبه مردم با ویروس، شاهد استقبال بوده. تماشاخانه ایرانشهر، تئاتر شهر، سالن مولوی و بعضی سالن های خصوصی نظاره می کردند که مردم بهای بالای بلیت آثار نمایشی را پرداخت می کردند و انفرادی و گروهی به تماشای نمایش ها می نشستند. نگاهی به بلیت فروشی اینترنتی سه نمایش از چهار نمایش روی صحنه در تماشاخانه ایرانشهر (یعنی نمایش های <<توفان>> به کارگردانی مصطفا کوشکی، <<اِرور404>> کاری از عباس جمالی و <<بچه>> به کارگردانی افسانه ماهیان) با استقبال مخاطبان تئاتر مواجه شدند. در نمونه آخر که تمام بلیت ها از روز اول تا بیستم اسفندماه (چهارده روز آینده) به طور کامل فروخته شد. البته این جا قوانین نصف ظرفیت آگاهانه کنار رفت. همین رویه در <<تئاتر شهر>> هم وجود داشت و نمایش <<احتمالات>> به کارگردانی علی شمس، که از سی ام آذر ماه در سالن <<چهارسو>> روی صحنه رفته، به رغم دریافت امکان تمدید اجرا (به دلیل استقبال) تمامی بلیت هایش را (با رعایت قوانین کرونایی) تا جمعه (13 اسفند) به فروش رساند.
آنلاین نیوز: خبرگزاری ایسنا در گزارشی اعلام کرد <<پنج فیلم جدید اکران شده در سینماها تاکنون کمتر از ۵۰ هزار نفر تماشاگر داشته اند. چند روز پس از تمام شدن جشنواره چهلم فیلم فجر فیلم هایی جدیدی راهی اکران شدند ولی همانطور که پیش بینی می شد در جذب مخاطب موفقیت چندانی نداشتند و شاید فقط <<عنکبوت>> تا حدی در آمار جلوتر باشد. از روز ۲۶ بهمن ماه اکران سه فیلم در سینماهای کشور آغاز شد. <<ترانه ای عاشقانه برایم بخوان>> به کارگردانی مهرداد غفارزاده و تهیه کنندگی امیرشهاب رضویان تولید مشترک ایران و ترکیه است و بازیگران اصلی آن پژمان بازغی، افسانه پاکرو، امید روحانی، یوسف چیم و علی بوراک جیلان از ترکیه هستند. این فیلم که در روز اول اکران میزبان بازیگران ترکیه ای خود هم بود، از زمان اکران تاکنون کمتر از ۹ هزار بلیت فروخته و حدود ۱۹۳ میلیون تومان فروش داشته است.
آنلاین نیوز: <<عاشق پیشه>> به کارگردانی داود موثقی دیگر فیلمی است که از ۲۶ بهمن روی پرده رفته و تا شب گذشته نزدیک به ۸۰۰ بلیت فروخته بود. فروش این فیلم در روزهای اکرانش به ۱۷میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. اما <<عنکبوت>> به کارگردانی ابراهیم ایرج زاد پرمخاطب ترین فیلم جدید این روزهای سینماست. این فیلم محصول سال ۱۳۹۸ است و این روزها علاقه مندان به تماشای آن در قم گله مند هستند که سینماهای این استان فیلم را اکران نمی کنند. محسن تنابنده، ساره بیات و شیرین یزدان بخش از بازیگران اصلی فیلم هستند که روایتگر داستان یک قاتل زنجیره ای است. تاکنون بیش از ۳۵ هزار نفر به تماشای <<عنکبوت>> نشسته اند و فروش آن هم با گذر از ۸۶۵ میلیون تومان در آستانه میلیاردی شدن است. <<مستطیل قرمز>> به کارگردان حسن و حسین صیدخانی از دیگر فیلم های تازه سینماهاست که از سوم اسفندماه اکران شده و تاکنون کمتر از ۱۰۰ بلیت فروخته و فروشی حدودا دو میلیون تومانی داشته است. <<مورچه خوار>> ساخته شاهد احمدلو هم از سوم اسفند روانه اکران شده و تا شب گذشته نزدیک به دو هزار نفر آن را تماشا کرده اند. فروش این فیلم حدود ۵۷ میلیون تومان است. در <<مورچه خوار>> نسرین مقانلو، مهدی کوشکی، مارال فرجاد، لیندا کیانی، رضا شفیعی جم، نیما شاهرخ شاهی، شهین تسلیمی، ایمان اشراقی و خاطره حاتمی بازی کرده اند. آمار فروش در این گزارش براساس اطلاعات سامانه سمفا تا ساعت ۹ صبح جمعه، ششم اسفندماه است.>>
آنلاین نیوز: همین روند برای نمایش دیگری در سالن خصوصی <<شهرزاد>> نیز به چشم می خورد. <<بک تو بلک>> به کارگردانی سجاد افشاریان که از دوم دی ماه روی صحنه رفته، در تمام این مدت با استقبال مواجه شده و تمام بلیت هایش تا پایان اسفندماه (در دو نوبت اجرایی 16 و 18) پیشاپیش به فروش رسیده است. مشابه همین وضعیت کمابیش برای بعضی تئاترهای دیگر هم وجود دارد، یعنی اگر یک نمایش با چنین حجم استقبالی مواجه نشده باشد، با شیبی متوسط و مناسب تماشاگران را پشت درهای سالن می بیند.

آنلاین نیوز: مثلا نمایش <<خانه سیاه است>> به کارگردانی محسن اردشیر در سالن اصلی تئاتر شهر از جمله نمایش هایی است که اگرچه کارگردانش بین تماشاگران پیگیر و جدی تئاتر شناخته شده نیست، ولی ظواهر نشان می دهد توانسته هر شب (تا این لحظه) میزبان چیزی حدود 200 تا 250 تماشاگر باشد. در عین حال قابل کتمان نیست که بعضی نمایش ها هم به چندین و چند دلیل مورد توجه تماشاگران قرار نگرفته اند.

سالن های تئاتر به تاریکی فرو رفته اند
آنلاین نیوز: نکته اینجا است که مرور وضعیت محیطی سالن های تئاتری به خصوص سالن تئاتر مولوی، تماشاخانه ایرانشهر و مجموعه تئاتر شهر نشان می دهد مسوولان ابدا توجهی به رفاه حال مراجعه کنندگان به مجموعه های خود ندارند. کافی است این روزها دقایقی را اطراف سالن ها سپری کنید تا موج از سیاهی و خاموشی و اضطراب روح و روان تان را در خود فرو برد. درباره وضعیت پیرامونی تئاتر شهر که سال های متمادی گفته شده و سازوکار شهرداری و بعضی نهادها براین پایه استوار بوده که اطراف این مرکز فرهنگی هنری به بازارچه محل کسب و کار دستفروشان بدل شود؛ نه مکانی که اگر قرار است شاهد خرید و فروش کالا باشد، حداقل در اختیار سازندگان محصولات فرهنگی و هنری باشد و سیمای اقتصادی اش متناسب با سابقه و کارکرد مکان طراحی شود. بگذریم که شهرداری تهران سال هاست حتی به حریم قطعی مجموعه تئاتر شهر احترام نمی گذارد و هرکاری دلش می خواهد در حریم اختصاصی این مکان انجام می دهد. تصور کنید داخل لابی یک سالن سینما، فضای موجود را در قطعات مختلف به سخنرانی اختصاص دهند. آیا مدیران آن سالن یا مردمی که برای تماشای فیلم به محل مراجعه می کنند، معترض نخواهند شد؟ و اگر معترض هم نشوند، این رویه پسندیده است؟ اگر نیست چرا باید شاهد باشیم تمام مجاری منتهی به درهای ورود و خروج تماشاگر در تئاتر شهر باید به فروشندگان لباس زیر اجاره داده شود؟
آنلاین نیوز: اما نکته جالب تر وقتی است که برای تماشا یا اجرای یک اثر نمایشی به سالن تئاتر مولوی مراجعه می کنید و حراست حاضر در مجموعه هرگونه امکان گردهمایی را از شما سلب می کند. یک گروه تئاتری وقتی کارش در این محل به پایان می رسد، باید بلافاصله – روی این واژه تاکید می کنم – باید بلافاصله مجموعه را ترک کند. این وضعیت برای تماشاگران نیز وجود دارد و <<حراست>> خیلی ساده به تماشاگران می گوید که <<تجمع نکنید>> و اگر دلیل را جویا شوید به شما پاسخ می دهند که <<به ما گفته شده نباید اینجا تجمع صورت بگیرد!>> یعنی خیال می کنید به سایت یک نیروگاه اتمی قدم گذاشته اید. مگر غیر از این است که مکان های فرهنگی و هنری محل هایی هستند برای تجمع مردم؟! پس چطور تمام امکانات بسیج می شود برای پراکندن جوانان هنردوست. هنوز دقایقی از پایان اجرای اثر نمایشی در سالن تئاتر مولوی نگذشته که چراغ های لابی انتظار و سپس کل مجموعه را خاموش می کنند تا در همان تاریکی که گفتم فرو روید و فرار کنید. کارمندان و کارکنان هم مثل افرادی که به اجبار پشت میز نشسته باشند، کیف به دست از برابر تماشاگران تئاتر یا گروه تئاتری که کارشان تازه تمام شده عبور می کنند و به خانه های شان می روند.
آنلاین نیوز: اوضاع در تماشاخانه ایرانشهر هم به همین منوال پیش می رود. با وجود تمام استقبالی که از نمایش ها صورت گرفته، به فرموده، فقط نیمی از چراغ های لابی سالن روشن می شود. فضای بیرونی سالن تئاتر ایرانشهر چنان خاموش اند که تصور می کنید قرار است به ندامتگاه وارد شوید نه یک محیط فرهنگی. این تمهید اگرچه به دنبال افزایش هزینه های برق مجموعه صورت گرفته ولی شما نمی دانید چرا کافی شاپ طبقه بالای این محل غرق در نور است (بسیار هم عالی) ولی هم محوطه پیرامونی تئاتر تاریک شده و هم چراغ های لابی نصف روشن اند؟ اگر به تماشاخانه <<سنگلج>> سربزنید، مشابه چنین وضعیتی به چشم می خورد. نه اینکه سالن در خاموشی فرو رفته باشد ولی اساسا آنجا شور زندگی فرهنگی وجود ندارد. فضای بیرونی و درونی تئاتر شهر هم که چنگی به دل نمی زند. یعنی اتمسفر موجود در این سالن ها که نام بردم ابدا شما را به ورود و حضور فرانمی خوانند، برعکس انگار به شما می گویند <<هرطور شده اینجا نیایید>> و قرار نیست اوقات خوشایندی سپری کنید.

مالیات می گیریم، نمی گیریم!
آنلاین نیوز: یکی از مسائل حدودا جنجالی هفته های اخیر، خیز دولت بود برای دریافت مالیات از هنرمندان. درحالی که چندسالی معافیت مالیاتی بر فعالیت های فرهنگی و هنری اعمال می شد، ظاهرا کسری بودجه دولت همه را مجاب کرد که بد نیست معافیت هنرمندان قطع شود. حالا در نظر بگیرید سالن های تئاتر و سینما تقریبا دو سال تعطیل بودند و تماشاگران یا ذائقه متفاوتی پیدا کرده اند (جای حضور در سالن سینما) یا هنوز یخ شان آب نشده. بعضی دیگر خیلی زیاد نگران ابتلا به ویروس اند.

آنلاین نیوز: خلاصه اعتراض هایی شکل گرفت مانند آنچه هادی مرزبان، کارگردان تئاتر مطرح کرد: این اقدام بیشتر به تنگ نظری دوستان نسبت به هنر و هنرمند بازمی گردد. آقایان نگاه عمیقی به قاطبه هنرمندان ندارند و فکر می کنند آنها از جای دیگری آمده و پول های هنگفت به جیب می زنند.
هنرمندان در دو سال گذشته به دلیل شیوع ویروس کرونا در حالی که بسیاری حقوق های ۳۰ و ۴۰ میلیونی دریافت می کردند و غالباً از ترس کرونا در خانه مانده بودند، دچار بیکاری عظیمی شدند و برخی از آنها مجبور بودند برای گذران معیشت روزانه با جان و سلامتی خود بازی کنند چراکه شغل هنرمند به رسمیت شناخته نمی شود و آنها امکان استفاده از بیمه بیکاری و دیگر تسهیلات شغلی را ندارند. متاسفانه نمایندگان مجلس خیل عظیم هنرمندانی را که در تمام این مدت با مشقت گذران زندگی کردند ندیدند و چند نفری را دیدند که درآمدهای بالا داشتند. هر چند درآمد این تعداد انگشت شمار نیز حق شان است چرا که هنر، استعدادی خدادادی است و آنها هم از این استعداد استفاده می کنند اما اکثر هنرمندان با وضعیت بسیار بد روزگار می گذرانند. بازیگری را سراغ دارم که از کرج برای تمرین به تهران می آمد در حالی که کرایه رفتن و برگشتن این مسیر را نداشت. هنرمندان با سیلی صورت خود را سرخ نگاه می دارند و هیچگاه عجز و التماس و خواهش و تمنا نمی کنند. آقایان مجلس، پول های کلان بسیاری در این کشور جابه جا می شود، چرا شما به اندک درآمد فلان هنرمند که جان خود را در این راه گذاشته است، چشم دارید؟ دست خوش…>>
آنلاین نیوز: قطب الدین صادقی و شورای عالی خانه هنرمندان و دیگرانی هم صدای اعتراض شان را به گوش مجلس نشینان رساندند تا در نهایت اعلام شد این معافیت ها برای سال آینده تمدید شده است. نماینده مردم اصفهان اعلام کرد <<با مصوبه مجلس، هنرمندان مشمول پرداخت مالیات در سال آینده نمی شوند. عباس مقتدایی در گفت وگویی با سایت <<ایمنا>> با اشاره به حذف بخشی از بند ق تبصره شش از گزارش کمیسیون تلفیق توضیح داد: از روزی که مصوبه کمیسیون تلفیق منتشر شد هنرمندان نسبت به گرفتن مالیات گلایه داشتند. حق هم با هنرمندان بود. هنرمندی که با دست رنج خودش خرج زندگی اش را در این دوران کرونایی تأمین می کند، باید حمایت شود نه اینکه از او مالیات گرفته شود. به همین دلیل پیشنهاد حذف این موضوع را مطرح کردم که با رأی بالا در مجلس تصویب شد و گرفتن مالیات از هنرمندان لغو شد. این کمترین کاری است که می توانستیم برای جامعه هنری انجام دهیم و قطعاً باید حمایت ها را بیشتر کنیم. در جزو یک بند ق تبصره شش آمده بود که <<معافیت مالیاتی فعالیت های مربوط به انتشارات کمک درسی و فعالیت های هنری موضوع بند (ل) ماده (۱۳۹) قانون مالیات های مستقیم حذف می شود.>> نمایندگان مجلس موضوع شمولیت هنرمندان برای پرداخت مالیات را حذف کردند، لذا هنرمندان همچنان برای سال آینده مشمول معافیت مالیاتی هستند.>>
بعد از اعلام این خبر هیات مرکزی انجمن سینماداران با انتشار متنی از رییس مجلس شورای اسلامی و نمایندگان مجلس برای ادامه اجرای قانون معافیت مالیاتی سینماگران و هنرمندان تشکر کردند. عمل جالبی بود! یعنی یک حق مسلم هر تولیدکننده هنر و آفرینش گر خلاقه را بگیرند و بعد پس دهند، جای تشکر دارد؟!

تغییر مدیرکل و افزایش سخت گیری ها
آنلاین نیوز: بلافاصله بعد از پایان جشنواره تئاتر فجر زمزمه های فرا رسیدن موسم تغییر سکان دار ارشد اداره کل هنرهای نمایشی و مدیران بعضی سالن های دولتی و نیمه خصوصی به گوش رسید. در همین رابطه نام <<کاظم نظری>> که سابقه فعالیت در رادیو نمایش، دانشگاه هنر و کارگردانی تئاتر را در کارنامه دارد بیش از دیگران شنیده شد. چه بسا تا زمان انتشار این متن خبر انتصابش به عنوان مدیرکل جدید هنرهای نمایشی به صورت عمومی اعلام شده باشد، ولی بحث اینجا است که تحویل گرفتن اداره ای با بودجه اندک، فشار روزافزون شورای نظارت و نهادهای غیرمرتبط قرار است چه آورده ای داشته باشد؟ هر فردی که به عنوان مدیرکل هنرهای نمایشی قبول مسوولیت می کند، پیش و بیش از هرچیز باید تکلیفش را با تصمیم سازان برون سازمانی روشن کند. سابقه برگزاری جشنواره تئاتر فجر نشان داد این مدیران بدنه تئاتر نیستند که تصمیم می گیرند و برنامه می ریزند. طبق اطلاعات موثق، در جریان برپایی تئاتر فجر، نمایشی فقط با گزارش تلفنی یک کارمند موزه هنرهای معاصر تا مرز توقیف پیش رفت. نمایشی که قبل و بعد از جشنواره به سیاق خودش روی صحنه رفت. این کارمند حتی در بخش های هنری و فرهنگی موزه هنرهای معاصر سمتی نداشته که حتی اگر می داشت هم در زمینه هنرهای نمایشی یک فرد ناآگاهِ قطعی بود. باید از رییس شورای نظارت و ارزشیابی اداره کل هنرهای نمایشی سوال کنیم چه فرآیندی رخ می دهد که نظر افراد نابلد و ناآگاه به حوزه هنرهای نمایشی برایش اینگونه شکل حجت و برهان قاطع
پیدا می کند؟

آنلاین نیوز: در همین ارتباط شایسته است به آخرین خبرهای مشابه اشاره کنم که یک سخت گیری اساسی و غیرقابل پذیرش به نظر می رسد. ظرف روزهای اخیر با بعضی مدرسان و بازیگران تئاتر تماس هایی گرفته اند و به آنها ابلاغ کرده اند <<طراحی حرکت>> و <<کرئوگرافی>> ممنوع است! امیر امیری مدرس طراحی حرکت های نمایشی (کرئوگرافی) در صفحه شخصی‎ اش متن یادداشتی که از او خواسته شده را منتشر کرد. این هنرمند که اخیرا در فیلم سینمایی <<قهرمان>> به کارگردانی اصغر فرهادی ایفای نقش داشته، به این وسیله توضیح داد که به او اعلام کرده اند طراحی حرکت و کرئوگرافی طبق قوانین کشور ممنوع است. اما اینکه کدام بخش قوانین کشور می گوید طراحی حرکات نمایشی ممنوعیت دارد بر ما پوشیده مانده. این یعنی در صورتی که گروه تئاتری به چیزی فراتر از راه رفتن و نشستن آدم ها روی صحنه نیاز داشته باشند، با مقاومت شورای نظارت و نهاد مشورت دهنده به شورای نظارت مواجه می شوند. سرعت خبرهای تئاتری از سرعت تحولات جنگ روسیه علیه اوکراین فراتر رفته. انصافا باید پرسید این دیگر چه صیغه ای است؟ یعنی چند صباح دیگر این دیگران هستند که درباره راه رفتن آدم ها روی صحنه تئاتر تصمیم می گیرند؟ اساسا این همه گرفتاری در فضای اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی و…! وجود دارد، الان طراحی حرکات نمایشی مشکل جوانان ما شده؟ چرا کسی نمی گوید هنرمندان تئاتر چندسال بد اقتصادی و تعطیلی را سپری کرده اند؟ چرا همین نهادهای مضطرب هیچگاه نگران بودجه خنده دار هنرهای نمایشی ایران نیستند، ولی درعوض هرگونه ورود پول ها و بودجه های آنچنانی به ساخت فیلم های سینمایی آزاد است. موردی که از نگاه بعضی برگزیدگان چهلمین جشنواره تئاتر فجر نیز دور نماند و آنها اشاره کردند که بودجه هنرهای نمایشی ایران بعضا با هزینه ساخت یک یا دو فیلم سینمایی برابری می کند. این چیزی است که در شان هنرمندان نبوده و نیست ولی مورد توجه قرار نمی گیرد. حالا این بین چه تفاوت دارد که مدیرکل هنرهای نمایشی کیست؟ مگر مدیر اصلی اوست؟!

انتهای خبر

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پنج × 3 =